ویژگی های رفتاری کودک از سه سالگی تا پنج سالگی

ویژگی های جسمی و ذهنی کودک

در حدود 5/3 سالگی، فرزند شما چنین ویژگی هاییرا دارا می باشد :

* بین 90 سانتی متر تا 100 سانتی متر قد دارد.

* وزن او بین 14 تا 19 کیلوگرم می باشد.

* دکمه های جلوی لباسش را به راحتی باز می کند.

* کت و شلوار خود را به راحتی می پوشد و در می آورد.

* کفش هایش را به تنهایی در می اورد اما هنوز در پوشیدن کفش ماهر نشده است.

* اعداد از 1 تا 10 را به صورت نامرتب می شمارد.

شرایط جسمی و ذهنی کودک در 5 سالگی

* قد او در حدود 101 تا 110 سانتی متر می باشد.

* حدود 18 تا 25 کیلوگرم وزن دارد.

* دکمه های لباسش را به راحتی باز و بسته می کند.

* تمام لباس های زیر و روی خود را می پوشد.

* بدون کمک شما به دستشویی می رود.

* به تنهایی امور مربوط به بهداشت و نظافت خود را انجام می دهد.

* به راحتی از 1 تا 10 را می شمارد.

وضعیت تغذیه ی کودک

این یک امر بسیار طبیعی است که اشتهای فرزند شما در این مقطع سنتی به دلیل کاهش میزان رشد و کند شدن سرعت تکامل فیزیکی کاهش یابد. به طور معمول کودکان بین سنین سه تا پنج سالگی به دلیل افزایش چشمگیری هیجان ها فکری و رشد مغزی، غذا خوردن و گرسنگی را فراموش می کنند. اما پس از عبور از این دوره مجدداً روال عادی غذا خوردن را در پیش می گیرند. بنابراین حوصله داشته باشید و به کودکتان اجازه دهید تا سه فرصت و به شیوه ی دلخواه غذایش را بخورد. دقت داشته باشید که در این مورد بیش از حد به او فشار نیاورید. زیرا بد غذایی به شکل یک عادت ثانویه در او تثبیت خواهد شد.

به غیر از مسئله ی ذکر شده عوامل دیگری نیز در کاهش اشتهای کودک تاثیر دارند که به شرح زیر می باشند :

* توجه زیاد به محیط اطراف : در صورتی که اطراف کودک پر از اسباب بازی و سایر چیزهای سرگرم کننده و جالب باشد، حواس او در هنگام غذا خوردن پرت می شود.

* ریختن بیش از حد غذا داخل ظرف کودک. (این مسئله به طرز عجیبی در کاهش اشتهای کودک تاثیر دارد.)

* مطلوب نبودن بو، رنگ، فرم یا شکل ظاهری غذای آماده شده برای کودک.

* استفاده ی ابزاری از نخوردن غذا برای جلب توجه اطرافیان.

* خستگی بیش از حد

* سوء استفاده از تنقلات و میان وعده ها.

نکته : توجه داشته باشید که کودک شما در سنین بین 3 تا 5 سالگی تا حد زیادی مستقل است. می تواند به سراغ یخچال، کابینت و کمدها برود و خود را با تنقلات موجود در آنها سیر کند. همین امر می تواند باعث افت شدید اشتهای کودک و در نتیجه کاهش رشد او شود.

برای بهبود وضعیت اشتهای کودک می توانید اقدامات زیر را انجام دهید :

* حجم غذای او را در هر وعده کم کنید ولی بر تعداد وعده ها بیفزایید.

* در مورد آداب صحیح غذا خوردن سخت گیری نکنید.

* مقداری شیر داخل پارچ کوچکی بریزید و همراه لیوان در کنار ظرف غذای او قرار دهید. اجازه دهید در حین غذا خوردن به مقدار دلخواه، شیر داخل لیوان بریزد و بنوشد. طبق بررسی های انجام شده، مشاهده ی جابه جایی مایعات در ظروف و غیره موجب تحریک شدن اشتها می شود.

* پس از هر بار خوردن غذا به صورت کامل یک دسر خوشمزه و مورد علاقه ی کودک را به او جایزه دهید.

* در صورتی که بعضی از غذاها را دوست ندارد، غذاهای مقوی دیگر را جایگزین آنها کنید.

* هیچ گاه او را به خوردن غذای بیشتر وادار نکنید.

* در هنگام غذا خوردن به او نگاه نکنید و در صورت لزوم به شیوه ای «غیر مستقیم» او را زیر نظر داشته باشید.

* غذا خوردن را نزد کودک به مشکلی پیچیده و همیشگی تبدیل نکنید.

* غذا خوردن را به شکل برنامه ای لذت بخش نزد کودکتان جلو گر سازید.

* به خود نگرانی و اضطراب راه ندهید و مطمئن باشید که او به زودی جبران همه ی غذاهای نخورده را خواهد کرد.

* تنوع لازم را در برنامه ی غذایی هفتگی فرزندتان ایچاد کنید.

* با افزودن مقدار بسیار کمی نمک و چاشنی به غذای کودک اشتهای او را تحریک کنید.

* به تدریج او را در غذای خانواده سهیم کنید. (معمولاً کودکان برای استفاده از غذای خانواده اشتیاق فراوانی نشان می دهند. دو علت اصلی برای این احساس وجود دارد :

1- غذای خانواده به دلیل دارا بودن نمکف ادویه جات و چاشنی های مختلف خوشمزه تر هستند. اگرچه ممکن است ارزش غذایی کم تری داشه باشند. 2- کودکان با سهیم شدن در غذای خانواده به شدت احساس غرور و بزرگی پیدا می کنند.)

* کیفیت غذای خانواده را – به خصوص از نظر کاهش میزان نمک و ادویه جات و هم چنین استفاده از روغن های مناسب – با نیازهای کودکتان تطبیق دهید.

نکته : این اصل مهم را همواره به خاطر داشته باشید که :

«اگر همه ی مردم غذا می خوردند به دلیل آن نیست که مجبور به خوردن هستند ! بلکه به خاطر آن است که تمایل به خوردن دارند.

* در صورتی که یکی از اعضاء خانواده رژیم غذایی خاصی دارد، در این مورد در حضور کودکتان صحبت نکنید. این مهم است که از ایجاد نگرانی و اضطراب غذایی در کودک احتراز کنیم.

چند توصیه ی تغذیه ای مفید

* به وعده ی غذایی صبح کودک (صبحانه) توجه خاصی داشته باشید.

* میوه را به شکل های مختلف در برنامه ی غذایی کودک بگنجانید. مثلاً آن را به صورت خشک، مخلوط با دسر، مخلوط با ماست و ... در اختیار کودک قرار دهید.

* نکات تغذیه ای مهم نظیر عدم خوراندن تنقلات ناسالم به کودک را به سایر مراقبین کودک اعم از پدر بزرگ و مادر بزرگ، پرستار، مربی کودکستان و ... یاد آوری کنید.

* به هنگام بیرون بردن کودک از خانه (مثلاً برای گردش یا خرید) مقدار مناسبی از تنقلات سالم و خوشمزده به همراه داشته باشید تا مجبور نشوید برای رفع گرسنگی پیش از موعد کودکتان برای او خوراکی های ناسالم یا بی فایده بخرید.

نکته : ما در این فصل درباره ی دستور العمل غذاهای مناسب برای کودکتان صحبت نمی کنیم؛ زیرا از پایان سه سالگی او قادر است علاوه بر استفاده از غذاهای مخصوصی که قبلاً گفته شد، از غذای سفره نیز استفاده کند. تنها نکته ی مهم و قابل اهمیت در این مورد آن است که شما از این به بعد بیشتر از گذشته به کیفیت غذای خانواده توجه داشته باشید.