نمونه هایی از احادیث و آیات من باب تربیت فرزند صالح

امام سجاد (ع) «اللهم اعنی علی تربیتهم و تادیبهم و برهم».[1]

خدایا ! مرا در تربیت کردن و ادب کردن و نیکی کردن به فرزندانم کمک کن.

امام معصوم (ع) – که اسو تربیت است و خود انسان کامل می باشد – در امر تربیت از حضرت حق کمک می طلبد؛ همان طور که امام صادق (ع) در روایتی می فرمایند : [2]

«من هر شب دو رکعت نماز برای سعادت فرزندانم می خوانم و کیفیت این نماز این گونه است که در رکعت اول بعد از حمد، سوره انا انزلناه و در رکعت دوم سوره اذا جاء می باشد.»

علی (ع) می فرمایند : «لا میراث کالادب»؛[3] «هیچ ارثی بهتر از ادب نیست». بدین معنا که فرزند بی ادب، ثروت زیاد را در جهت گناه صرف خواهد کرد؛ لذا باید این سرمایه را در راه ادب و تأدیب فرزندان به کار برد تا علاوه بر این که مورد عنایت حضرت حق تعالی قرار بگیریم، جامعه را نیز از وجود انسانی مودب و مفید بهره مند نماییم.

اما صادق (ع) می فرماید :

«اگر خدا دو روز به شما عمر داد، یک روز آن را ادب یاد بگیرید و یک وز ادب را به کار ببرید».[4]

به حق می توان ادعا کرد که تلاش های انبیای الهی یکپارچه کار تربیتی بوده است؛ خداوند نیز بالاترین تربیت کننده است. این که هر روز حداقل ده مرتبه از خدا، با ذکر شریف «الحمد الله رب العالمین» تشکر می کنیم بدین معناست که، خدایا! تو را شکر می کنم که مربی من هستی.

بشر از اول خلقت حضرت آدم (ع) تاکنون چوب آدم های بی ادب طول تاریخ را خورده است. در عصر حاضر، صدام نمونه یک انسان بی تربیت و امام (ع) مصاق بارز یک فرد تربیت شده در مکتب اسلام بود.

اکنون به بررسی چند آیه از قرآن در این موضوع می پردازیم :

(ربنا هب لنا من ازوجنا و ذریاتنا ...)؛ [5] این آیه به وصف عبادالرحمن می پردازد. در 11 آیه قبل، یازده صفت از عبادالرحمن را بیان می کند و می فرماید : عباد الرحمن کسانی هستند که می گویند : خدایا ! از همسران و فرزندانمان به ما، آن مرحمت فرما که مایه روشنی چشممان باشند.

(رب اجعلنی مقیم الصلاه و من ذریتی) .[6]

خدایا ! مرا نمازگزار قرار بده و فرزندانم را هم نمازگزار قرار بده.

(ربنا و اجعلنا مسلمین لک و من ذریتنا امه مسلمه لک). [7]

خدایا ! مرا فرمانبردار خود ساز و نیز فرزندان ما را فرمانبردار خود گردان.

(رب هب لی من لدنک ذریه طیبه انک سمیع الدعاء) [8]

خدایا!  مرا به لطف خویش فرزندی پاک سرشت عطا فرما، همانا تو شنوای دعایی.

از خدا جوییم توفیق ادب                               بی ادب محروم ماند از لطف رب

بی ادب تنها نه خود را داشت بد                   بلکه آتش بر همه آفاق زد